Duitsland – Adviezen inzake bedrijfsvoering en management, en aanverwante diensten – Aerospace.NRW: Clusterorganisation für die Luft- und Raumfahrtindustrie in Nordrhein-Westfalen

Aangezien de dynamisch groeiende globale concurrentie in de lucht- en ruimtevaart het essentieel maakt dat Duitsland en Europa hun innovatie-, technologie- en concurrentievermogen gezamenlijk versterken, streeft de deelstaatregering van Noordrijn-Westfalen ernaar om de toekomstbestendigheid van de industrie te bevorderen door middel van een innovatie-, onderzoek- en ondernemingsvriendelijke beleid en om Noordrijn-Westfalen verder uit te bouwen als locatie voor innovatie, groei en werkgelegenheid. De lucht- en ruimtevaart speelt hierbij een sleutelrol als sectoroverschrijdende drijfkracht voor sleuteltechnologieën. Noordrijn-Westfalen beschikt over een sterke industriële en wetenschappelijke basis, met name op het gebied van materialen, machinebouw, productietechniek, elektrotechniek en chemie, evenals een prestatievolle onderzoeksinfrastructuur. Deze diversiteit maakt het mogelijk om de transformatie actief te begeleiden en nieuwe acteurs en technologieën - bijvoorbeeld uit de waterstofeconomie, batterietechnologie of softwareontwikkeling - te integreren. Het doel is om Noordrijn-Westfalen te etableren als leidende locatie en reallaboratorium voor klimaatneutrale luchtvaart en innovatieve ruimtevaart- en NewSpace-toepassingen. Hiervoor zijn een sterkere vernetting van bedrijven, onderzoek en andere acteurs, evenals de exploratie van nieuwe technologie- en toepassingsgebieden centraal. Tegelijkertijd dient de internationale zichtbaarheid van de competenties te worden verhoogd om nieuwe markten te openen en de concurrentiepositie te versterken. De sector krijgt ook steeds meer betekenis op het gebied van veiligheidsbeleid. De integratie van burgerlijke en militaire technologieën (dual use) biedt mogelijkheden in gebieden zoals onbemande systemen, communicatie, sensoriek, cybersicherheid en ruimtevaart. Noordrijn-Westfalen kan hierbij een belangrijke bijdrage leveren aan de Europese veiligheids- en verdedigingscapaciteit. Geopolitieke ontwikkelingen en stijgende defensie-uitgaven vergroten de vraag naar innovatieve lucht- en ruimtevaartsystemen, met name in de gebieden onbemande systemen, luchtverdediging, verkenning en ruimtegestutste technologieën. Hieruit ontstaan extra marktkansen voor bedrijven en onderzoeksinstellingen in Noordrijn-Westfalen. Om de hiermee verbonden economische en technologiepolitieke mogelijkheden te benutten, zijn gerichte maatregelen nodig. Hiertoe behoren in het bijzonder de versterking van onderzoek en ontwikkeling, de versnelling van innovatie- en transferprocessen en de verbetering van de kaderomstandigheden voor bedrijven - bijvoorbeeld op het gebied van gekwalificeerde arbeidskrachten, regulering, financiën en internationalisering. Eveneens is een nauwe verbinding met nationale en Europese programma's en relevante instellingen en netwerken nodig om de integratie van Noordrijn-Westfaalse acteurs in internationale waarde- en aanbestedingsstructuren te verbeteren. Het sinds 2021 bestaande netwerk AeroSpace.NRW (de opdracht eindigt op 31.01.2027) heeft zich gevestigd als centrale platform van de Noordrijn-Westfaalse lucht- en ruimtevaartindustrie. AeroSpace.NRW vernetwt bedrijven van alle grootteklassen, evenals universiteiten, onderzoeksinstellingen en andere acteurs uit de economie, wetenschap en politiek en vormt daarmee een centrale schakel van het innovatiesysteem van de lucht- en ruimtevaart in Noordrijn-Westfalen. De bestaande clusterstructuren omvatten in het bijzonder regelmatige netwerk- en specialistische evenementen, de ondersteuning van innovatie- en samenwerkingsprojecten, nationale en internationale beursactiviteiten en maatregelen om de competenties en economische potentieel van de acteurs in Noordrijn-Westfalen zichtbaar te maken. Daarnaast is het netwerk een centrale aanspreekpunt voor kennis- en technologieoverdracht en voor het initieren van nieuwe samenwerkingen langs de gehele waardeketen van de sector. AeroSpace.NRW beschikt al over een gevestigde koepelmerk en over een duidelijk gestructureerde netwerkorganisatie voor de verbinding van relevante acteurs. Dit wordt aangevuld met een register van acteurs, een internetplatform, beproefde uitwisselings- en samenwerkingsformaten en basisdigitale communicatie- en informatieaanbiedingen, die gezamenlijk de basis vormen voor verdere branding, netwerken en projectontwikkeling. De in het kader van dit aanbestedingsproces uitgeschreven opdracht bouwt op deze ontwikkelde structuren en richt zich op hun strategische verdere ontwikkeling. In het middenpunt staat de verdieping van de samenwerking tussen economie en wetenschap en de versterking van de innovatiekracht van de locatie Noordrijn-Westfalen. Hierbij moeten in het bijzonder actuele technologische ontwikkelingen in de gebieden klimaatvriendelijke aandrijvingen, digitalisering, nieuwe mobiliteitsconcepten en ruimtevaart- en NewSpace-technologieën - zoals satellietcommunicatie, aardobservatie, navigatie en datadiensten - worden opgepakt, samenwerkingen worden intensiefd en innovaties worden gericht omgezet in marktgerechte toepassingen. De ervaringen van de deelstaatregering tonen aan dat vooral die acteurs succesvol zijn die hun competenties middels samenwerking en netwerken doelgericht uitbreiden en innovaties sneller tot marktreifheid brengen. Een nauwe samenwerking tussen kleine en middelgrote bedrijven, grote industriebedrijven, start-ups en onderzoeksinstellingen is daarom van centrale betekenis. Clusterorganisaties leveren hierbij een essentieel bijdrage doordat ze als platform voor uitwisseling, samenwerking en strategische ontwikkeling fungeren en daarmee nieuwe groei- en innovatiepotentieel voor de lucht- en ruimtevaartindustrie in Noordrijn-Westfalen ontsluiten.