Duitsland – Stedenbouw – Zweiphasiger städtebaulich-freiraumplanerischer Wettbewerb nach RPW 2013 - Produktives Quartier Gutleut-West

Het onderwerp van de wedstrijd is een stedenbouwkundig-voorzieningsplanontwerp waarin wordt getoond hoe de transformatie van een bedrijfsmatig georiënteerd bestaand gebied kan gelukken tot een gemengd gebruik, klimaatbestendig en gemeentelijk georiënteerd wijk. In een stad met een hoge vraag naar oppervlakte en beperkte binnenstedelijke ontwikkelingsreserves komen hier de eisen die elders vaak ruimtelijk uit elkaar gaan: wonen en bedrijf, logistiek en verblijf, sociale infrastructuur en productie, voorzieningen en verdichting. De beslissende vraag is dus niet welk gebruik uiteindelijk de overhand krijgt. Wat interessanter is, is hoe uit deze concurrentie een stuk stad kan ontstaan. Gutleut-West is geen geïsoleerd ontwikkelingsproject, maar een bouwsteen van de binnenstedelijke ontwikkeling van Frankfurt – en een plaats waar exemplair moet worden getoond hoe productieve, rechtvaardige en groene stedelijke ontwikkeling in het bestaande kan gelukken. Het Mainufer en de Sommerhoffpark behoren tot de bijzondere ruimtelijke potenties van het gebied. Hun kwaliteiten moeten worden opgevangen en met nieuwe voorzieningen en wegen worden verder ontwikkeld tot een samenhangend voorzieningenraamwerk dat verblijf mogelijk maakt, de wijk verbindt en tegelijkertijd reageert op hitte, zware regenval en ecologische eisen. Het verbinden van verschillende gebruiken en eisen op beperkte oppervlakte is precies de taak waar het subsidieprogramma "Multifunctioneel en oppervlaktebesparend: Het woonkwartier van morgen" van de deelstaat Hessen op is gericht. Gutleut-West wordt daarin als modelproject ondersteund. Er wordt een ontwikkeling gevraagd die bestaande oppervlakten en structuren beter benut, verschillende functies verbindt en extra oppervlaktegebruik vermijdt – zonder het bedrijfsmatig georiënteerde karakter van de locatie gewoon uit te wisselen voor een nieuwe functie. De taak van de wedstrijd is om een eigen ruimtelijke oplossing te ontwikkelen. Voornamelijk wordt niet het zo volledig mogelijk beeld van een op een of andere manier "klaar" Gutleut-West gezocht. Er wordt eerder een stedenbouwkundig en voorzieningsplanontwerp gezocht dat oriëntatie biedt, zonder ontwikkeling te beperken. Het moet door te ontwikkelen principes kwaliteiten waarborgen en tegelijkertijd speelruimte creëren – voor verschillende gebruiken, dragers, eigenaars en ontwikkelingsmomenten. Daar ligt ook de betekenis van de principes. Een wijk die zich over lange tijdsbestekken moet ontwikkelen, heeft meer nodig dan een overtuigend liggingsplan. Het heeft principes die ook nog dragen als individuele gebouwen anders worden gebruikt, bouwvelden door andere actoren worden ontwikkeld of beslissingen op verschillende tijdstippen worden genomen. De twee wedstrijdfasen benaderen deze taak vanuit verschillende afstanden: Fase I richt zich op het grote geheel. Het stedenbouwkundig-voorzieningsplanontwerp moet worden ontwikkeld: de ruimtelijke structuur, de logica van de gemengde functie, voorzieningen en mobiliteit en een samenhangende voorstelling van de etappegewijze ontwikkeling. Het moet duidelijk worden welke instellingen de idee dragen en waar bewust speelruimte blijft. Fase II toetst dit ontwerp. In het verdiepingsgebied Mainufer en aan de hand van voorbeeldgebouw- en gebruikstypen en van het verdiepingsproject in het potentieelgebied haven wordt het in fase I ontwikkelde ontwerp onder concretere ruimtelijke en functionele voorwaarden getoetst, verduidelijkt en, indien nodig, aangevuld. Daarbij worden vooral de overgangen tussen wonen en bedrijf, het verband tussen gebouw en voorzieningen en vragen van toegang en logistiek verdiept. Tegelijkertijd moet worden aangetoond dat de oplossingen onder verschillende gebruik- en ontwikkelingsvoorwaarden draagkrachtig en uitvoerbaar zijn. De voorafgaande Open Participation Competition met een schetswedstrijd als reductiekriterium opent de denkruimte. Met de fasen I en II van de wedstrijd begint de ruimtelijke ontwerpwerkzaamheid. Op basis van het geselecteerde wedstrijdresultaat worden vervolgens een kaderplan met geïntegreerde voorzieningsplan voor het wedstrijdgebied en een kwaliteitshandboek voor het Gutleut-West ontwikkeld. Daarin worden de in de wedstrijd ontwikkelde ruimtelijke instellingen, principes en speelruimtes verduidelijkt en als betrouwbare basis voor de verdere ontwikkeling van de wijk en voor de volgende conceptprocedures voor de stedelijke gronden vastgelegd. De uitlobende partij stelt een wedstrijdbedrag van in totaal 240.000,00 euro (netto) ter beschikking. De volgende verdeling voor prijzen en erkenningen is voorzien: 1e prijs: 66.000,00 euro; 2e prijs: 41.250,00 euro; 3e prijs: 24.750,00 euro; Een erkenning 33.000,00 euro. De verdeling van het wedstrijdbedrag (prijzen, erkenningen en vergoedingen) kan door een eensgezinde beslissing van de prijsraad opnieuw worden vastgesteld. Het uitgelobde wedstrijdbedrag moet dan worden uitgeput. Met deze betaling vervallen alle rechtelijke aanspraken met betrekking tot honorarieforderingen van de deelnemers ten opzichte van de opdrachtgever voor de in de wedstrijd te leveren prestaties. Deelnemers met een bedrijfsadres in Duitsland ontvangen het prijzengeld plus de huidige geldende btw. Buitenlandse kantoors ontvangen het prijzengeld en de vergoeding netto. In totaal wordt een bedrag van 75.000,00 euro voor vergoedingen voorzien. Elk bureau dat een waardevolle werk inbrengt, ontvangt na afronding van fase I een vergoeding van 5.000,00 euro (netto), mits alle 15 deelnemers een waardevolle werk inbrengen. Als waardevolle werk worden werken beschouwd die het prijscomité toelaat om te beoordelen. Als er minder werken worden in