Duitsland – Ondersteunende diensten voor de overheid – UNtangling our SEAs (UNSEA) – Ein holistischer Lösungsansatz zur Vermeidung der Belastung der Meeresumwelt mit Fischfanggeräten

Ondanks een groeiend bewustzijn van de gevolgen van plasticvervuiling voor het mariene milieu, blijft er een blijvende bedreiging door ALDFG, dat recentelijk in het mariene milieu is ingevoerd of zich al decennia daar bevindt. Het doel van UNSEA is om de verdere invoering van ALDFG in de Noordzee en de Oostzee systematisch te voorkomen, de negatieve ecologische en socio-economische gevolgen te verminderen en oude lasten, met name in ecologisch gevoelige gebieden, te identificeren en te bergen. Hierbij moeten zowel de commerciële, de bijzondere als de sportvisserij in de Noordzee en de Oostzee worden aangesproken. Aquakultuur en binnenlandse visserij zijn buiten het project bereik. Huidige voorschriften en overleggen van relevante nationale en internationale wetgeving zijn momenteel nog gefragmenteerd, zonder financiële basis en staan gedeeltelijk voor verschillende redenen ter discussie. UNSEA moet daarom de verschillende aspecten in een coherente actieramen samenvoegen, waarbij de uitvoering van kostenefficiënte en operationele maatregelen centraal staan. Hierbij moet de omgang met vissersafval uit de visserij opnieuw en integraal worden bedacht, principes van de circulair economie in het beheer van vissersgeraten verankerd worden en ook specifieke bevindingen zoals Dolly Ropes (slijtagebeschermende draden aan sleepnetten) en netdelen uit reparatiewerkzaamheden worden aangesproken, die vaak in het mariene milieu worden aangetroffen. Het project moet gedurende de looptijd de daarvoor benodigde startfinanciering leveren en tegelijkertijd langdurige structuren met duidelijke verantwoordelijkheden voor de continuïteit door de federale overheid en de deelstaten creëren. Hierbij moet voor het eerst een sectoroverschrijdende mechanisme worden vastgesteld en uitgevoerd, die ook kennis- en informatieuitwisseling omvat. Het project kan rekenen op bestaande juridische kadervoorwaarden, aanbevelingen uit onderzoek en politiek, voorbereidende werkzaamheden in het kader van maatregel- en actieplannen en vrijwillige industrie-initiatieven. In het bijzonder heeft de in 2016 gevestigde Ronde Tafel Meeresmüll (RTM, www.muell-im-meer.de), die door het Umweltbundesamt en het Land Niedersachsen wordt gecoördineerd, al omvangrijke conceptuele voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, die als werkbasis voor UNSEA kunnen worden gebruikt. Hiermee zijn inzichten in de omvang van het probleem verkregen en geschikte methoden, evenals bestaande en ontbrekende elementen in de keten van het zoeken tot de zo milieuvriendelijk mogelijk hergebruik van ALDFG, geïdentificeerd. Daarnaast moeten de resultaten en aanbevelingen van twee pilotprojecten voor de uitvoering van de berging van verloren vissersgeraten in Mecklenburg-Vorpommern (MV) en Schleswig-Holstein (SH) worden meegenomen. Terwijl het project in MV al is afgerond (https://www.wwf.de/fileadmin/fm-wwf/Publikationen-PDF/Deutschland/WWF-Abschlussbericht-Landesprojekt-Verlorene-Fischereigeraete.pdf), wordt de publicatie van het afsluitend rapport van het SH-project voor augustus 2026 verwacht met geplande vervolgactiviteiten voor het in kaart brengen en bergen van vissersafval. De werkzaamheden onder UNSEA moeten nauw gecoördineerd worden met deze activiteiten om dubbelwerk te vermijden.