Duitsland – Ondersteunende diensten voor de overheid – UNtangling our SEAs (UNSEA) – Ein holistischer Lösungsansatz zur Vermeidung der Belastung der Meeresumwelt mit Fischfanggeräten

Ondanks een toenemend bewustzijn van de gevolgen van plasticvervuiling voor het mariene milieu, bestaat er een aanhoudende bedreiging door ALDFG, dat nieuw in het mariene milieu wordt ingevoerd of zich daar al decennia bevindt. Het doel van UNSEA is daarom om het verdere ingang van ALDFG in de Noordzee en de Oostzee systematisch te voorkomen, de negatieve ecologische en socio-economische gevolgen te verminderen en oude lasten, vooral in ecologisch gevoelige gebieden, te identificeren en te bergen. Daarbij zijn zowel de commerciële, de bijzijds en de sportvisserij in de Noordzee en de Oostzee aan te spreken. Aquakultuur en binnenlandse visserij zijn buiten het project bereik. Bestaande voorschriften en overeenkomsten van relevante nationale en internationale wettelijke voorschriften zijn momenteel nog gefragmenteerd, zonder financiële onderbouwing en staan soms voor verschillende redenen ter discussie. UNSEA moet daarom de verschillende aspecten in een coherente actierichting samenvoegen, waarbij de uitvoering van kostenefficiënte en operationele maatregelen in het middelpunt staan. Daarbij moet de omgang met visnetafval uit de visserij nieuw en in zijn geheel worden bedacht, principes van de circulair economie in het beheer van visnetten verankerd worden en ook specifieke bevindingen zoals Dolly Ropes (slijtagebeschermende draden aan sleepnetten) en netdelen uit reparatiewerkzaamheden, die zich vaak in het mariene milieu vinden, worden aangesproken. Het project moet over de looptijd de daarvoor benodigde startfinanciering leveren en tegelijkertijd langdurige structuren met duidelijke verantwoordelijkheden voor de continuïteit door de federale overheid en de deelstaten creëren. Daarbij moet voor het eerst een sectoroverschrijdend mechanisme worden vastgesteld en uitgevoerd, dat ook kennis- en informatieuitwisseling omvat. Het project kan rekenen op bestaande juridische kadervoorwaarden, aanbevelingen uit onderzoek en politiek, voorbereidende werkzaamheden in het kader van actie- en handelingsplannen en vrijwillige industrie-initiatieven. In het bijzonder heeft de in 2016 gevestigde Ronde Tafel Meeresmüll (RTM, www.muell-im-meer.de), die door het Umweltbundesamt en het Land Niedersachsen wordt gecoördineerd, al omvassende conceptuele voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, die als werkbasis voor UNSEA kunnen worden gebruikt. Hiermee zijn inzichten over de omvang van het probleem gewonnen en geschikte methoden, bestaande en ontbrekende elementen in de keten van het zoeken tot de zo milieuvriendelijk mogelijke verwerking van ALDFG geïdentificeerd. Daarnaast moeten de resultaten en aanbevelingen van twee pilotprojecten voor de uitvoering van de berging van verloren visserijgeratuur in Mecklenburg-Vorpommern (MV) en Schleswig-Holstein (SH) worden meegenomen. Terwijl het project in MV al is afgerond (https://www.wwf.de/fileadmin/fm-wwf/Publikationen-PDF/Deutschland/WWF-Abschlussbericht-Landesprojekt-Verlorene-Fischereigeraete.pdf), wordt de publicatie van het afsluitingsrapport van het SH-project voor augustus 2026 verwacht met geplande volgende activiteiten voor de kaarting en berging van visnetafval. De werkzaamheden onder UNSEA moeten nauw worden gecoördineerd met deze activiteiten om dubbelwerk te vermijden.